18 maart 2007

De auteurs van een observationele studie die werd uitgevoerd in Japan concludeerden dat hartmassage

zonder beademing door omstaanders te verkiezen is boven conventionele reanimatie (hartmassage gecombineerd

met mond-op-mond beademing) voor hartstilstand buiten het ziekenhuis (*). Van de slachtoffers die

behandeld werden met alleen hartmassage had 6% een goed neurologisch herstel, in vergelijking met 4%

in de groep die met conventionele reanimatie werd behandeld. Slachtoffers die geen reanimatie kregen van

omstaanders, hadden een overleving van slechts 2%, dit is duidelijk slechter dan de groepen die wel reanimatie

kregen.

Hartmassage zonder beademing kan aangewezen of zelfs te verkiezen zijn tijdens de eerste minuten na het

begin van de hartstilstand, indien de oorzaak van de hartstilstand in het hart zelf gelegen is. Maar beademen

zal noodzakelijk zijn voor hartstilstand die langer aanhoudt, of indien de oorzaak van de hartstilstand longziekte

is, verdrinking, trauma, of bij kinderen. De studie in Japan werd uitgevoerd in 2002-2003. De 2005

richtlijnen voor reanimatie voerden echter verschillende wijzigingen in, zoals een toename van de compressie:

ventilatie verhouding van 15:2 naar 30:2, wat leidt tot een aanzienlijke toename van het aantal compressies.

Het is waarschijnlijk dat de resultaten van deze nieuwe studie anders zouden geweest zijn indien de

leken in Japan conventionele reanimatie volgens de 2005 richtlijnen hadden toegepast.

De bestaande richtlijnen van de Europese Reanimatieraad (ERC) stellen dat hartmassage zonder beademen

dient toegepast te worden voor hartstilstand buiten het ziekenhuis indien de hulpverlener geen mond-opmond

beademing kan of wil toepassen, omdat iedere reanimatie beter is dan geen reanimatie. De richtlijnen

geven ook aan dat hartmassage zo weinig mogelijk mag onderbroken worden. Personen die opgeleid zijn om

conventionele reanimatie toe te dienen, blijven dit daarom best zo uitvoeren.

De ERC publiceerde zijn herziene richtlijnen in december 2005. Ze werden ondertussen in gebruik genomen

door professionelen en leken in alle Europese landen. Deze richtlijnen weren ontwikkeld door een internationale

groep van experts in reanimatie, die alle eerder gepubliceerde studies van hartstilstand buiten het

ziekenhuis bestudeerden, waarbij reanimeren zonder beademen werd vergeleken met conventionele reanimatie.

De internationale consensus was dat het bewijs voor reanimeren zonder beademen onvoldoende was

om de conventionele reanimatie (met beademen) te vervangen. De ERC is van oordeel van de bevindingen

van de Japanse studie geen overtuigend bewijs leveren om de richtlijnen, die nog maar recent werden aangepast,

onmiddellijk te wijzigen. De ERC voorziet pas een eventuele aanpassing van de richtlijnen nadat in 2010

alle nieuwe studies rond reanimatie op internationaal niveau geëvalueerd zijn.

Dr. David Zideman

Voorzitter European Resuscitation Council

Dr. Rudolph Koster

Voorzitter werkgroep Basic Life Support, European Resuscitation Council

Referentie